باقى است اگر بيشتر از يكى باشد و باقى باقى ؟ ؟ ؟ ميراث عم پدرى و مادرى است و عم پدرى چيزى نميبرد و چون زن يا شوهر با اينها گذارد نصيب اعلى خود مىبرند و خال را دو دانگ اصل ميراث است و باقى ميراث از ان عم است و اولاد اعمام و عمات و اخوال و خالات قائم مقام پدران و مادران خوداند چون ايشان نباشند و هر يكى نصيب پدر و يا مادر خود مىبرد خواه يكى باشد يا بيشتر و در هر مرتبه اقرب ابعد را منع از ميراث مىكند مگر در مسئله اجماعيه و ان درين يكصورتست كه شخصى وفات كند و عم پدرى گذارد با پسر عم مادر پدرى پس تمام ميراث از ان پسر عم مادرى پدر است و عم پدرى چيزى نميبرد و اعمام و اخوال پدر ميّت يا مادر ميّت و عمات پدر ميّت و يا مادر ميّت و خالات مادر و پدر ميّت حكم اعمام و اخوال ميّت دارند چون ايشان نباشند و اقرب مانع ابعد است و اولاد اعمام و اخوال ميّت اگر چه زيرتر باشند منع اعمام و اخوال پدر ميّت و مادر ميّت از ميراث ميكنند و چون جمعشود وارثى را دو سبب ميراث بردن كه هر دو جهت شريك‌اند در ميراث منع هم نميكنند ان وارث بهر دو سبب ميراث ميبرد مثل پسر عم پدرى كه او پسر خال مادريست و يا مثل شوهرى كه او پسر عم هم هست با پسر عم ديگر يا با پسر خال ديگر و اگر از دو سبب يكى منع انديگر كند ان وارث بسبب مانع ميراث ميبرد نه بسبب ممنوع مثل برادر مادرى كه او پسر عم پدرى هم هست فصل دوّم در بيان وارثان سببى است سبب ميراث بردن دو چيز است اوّل زوجيّت يعنى زناشوهرى چون ميّت را فرزند و فرزند فرزند نباشد شوهر را نصف ميراث است و اگر باشد ربع است و زنرا اگر نباشد ربع است و اگر باشد ثمن است و اگر ميّت را به غير از شوهر ديگر وارثى نباشد تمامى ميراث از ان اوست نصفى بتسميه و نصفى برد و اگر به غير از زن وارثى نباشد ربع ميراث از ان اوست و در سه ربع ديگر سه قولست بعضى گفته‌اند از ان امام ع است و بعضى گفته‌اند رد بزن بايد كردن و بعضى گفته‌اند اگر امام ع ظاهر است از ان اوست و اگر غائب است از ان زنست و اگر زن يكى يا چهار باشد همه با هم در ربع و يا در ثمن ميراث شريك‌اند و زن و شوهر از همديگر ميراث مىبرند خواه دخول كرده باشد يا نكرده باشد بميرد اگر چه طلاق رجعى داده باشد چون در عده باشد و شوهر از تمامى تركهء زن ميراث ميبرد و زن همچنين است اگر از ميّت فرزند يا فرزند فرزند دارد و اگر ندارد از زمين ميراث نميبرد فامّا از قيمت عمارت بناء و درختان و الات ميراث مىبرد و اگر در مرض موت زنى خواهد و دخول نكند ميراث نميبرد از شوهر و زن متعه ارث نمىبرد اگر شرط نكرده باشند در عقد دوّم ولاست و ولا بر سه قسم است اوّل ولاء عتق است معتق كه ازاد كننده است از ازاد كردهء خود ميراث ميبرد بسه شرط اوّل انكه ازاد كردنش بر سبيل تبرع باشد بى انكه بر او واجب شده باشد ازاد كردن او شرط دوّم انكه تبرا از ضمانى جريره نكرده باشد معنى ضمانى جريره بيان خواهد شد شرط سوّم انكه وارثان نسبى مطلقا نداشته باشد ميّت اگر زن يا شوهر داشته باشد باك نيست بعد از انكه زن يا شوهر نصيب اعلى خود مىبرند باقى از ان معتق است اگر يكى باشد و اگر زياده بر يكى باشد همه شريك‌اند در ولا بحصّه و رسد ؟ ؟ ؟ ازادى خواه تمام مرد باشند خواه زن و يا بعضى زن باشند و چون ازاد كننده نباشد منتقل مىشود ولا به اولاد ذكور و اناث و پدر ازاد كننده اگر مرد باشد چنان كه اختيار شيخ شهيد است رحمه اللّه و بعضى گفته‌اند اولاد اناث درو شريك